37

Al met al dragen we een chemische cocktail over onze neus en mond die nooit op zijn giftigheid is getest en nooit op effecten op lange termijn.

Masker vereiste

Het was de vrees voor mutanten van het Sars-CoV2-virus die de eerste ministers er half januari toe bracht de maskerplicht opnieuw aan te scherpen. Sindsdien moeten we in winkels en in het openbaar vervoer FFP2- of OP-maskers dragen. En juist deze maskers zijn niet geschikt voor deze toepassing, want "wat we over onze mond en neus doen is eigenlijk gevaarlijk afval", zegt prof. Michael Braungart, de wetenschappelijk directeur van het Hamburgse milieu-instituut. Zie hier.

Ook al lijkt het vlies van de meeste FFP2 maskers op papier, het is een thermoplast: polypropyleen. Er zijn ook kleefstoffen, bindmiddelen, antioxidanten en UV-stabilisatoren in grote hoeveelheden aanwezig. Bovendien vonden de onderzoekers van het Hamburgse milieu-instituut en de Leuphana-universiteit in Lüneburg, waar Michael Braungart professor Eco-Design is, vluchtige organische koolwaterstoffen in de gecertificeerde maskers.

Sommige bevatten ook grote hoeveelheden formaldehyde of aniline en dan nog kunstmatige geurstoffen die de onaangename chemische geur moeten maskeren. In het geval van de blauw geverfde chirurgische maskers wordt meestal ook kobalt als kleurstof gebruikt.

Al met al dragen we een chemische cocktail over onze neus en mond die nooit is getest op zijn giftigheid en nooit op eventuele effecten op lange termijn. En omdat de chemicaliën alleen niet genoeg lijken te zijn, inhaleren we ook microvezeldeeltjes die precies de juiste grootte hebben om zich in onze longen vast te zetten of van daaruit verder door het lichaam te reizen.

Chemische cocktail

De politici die ons deze chemische cocktail met microplastics als maskers voorschrijven, gaan uit van totaal verkeerde premissen, zegt Michael Braungart. Hetzelfde geldt voor de mensen die de maskers dragen:

Wij denken dat dit chirurgisch materiaal is, dus moet het gezond zijn. Maar omdat de meeste mensen in China, waar de meeste maskers worden gemaakt, nooit aan het milieu hebben gedacht, gebruiken ze alles wat werkt. Er zit al het vuil van de wereld in.

Michael Braungart, wetenschappelijk directeur van het Hamburgs Milieu Instituut.

Het basisprobleem: de ingrediënten van de maskers worden niet door de goedkeuring beïnvloed. Alleen de functionaliteit wordt getest. Als het masker een voldoende filterwerking vertoont, wordt het gecertificeerd. En dan krijgen vooral oude mensen een brief van de federale overheid met twee bonnen waarmee ze tegen betaling van twee euro elk zes maskers bij de apotheek kunnen afhalen. Uitgerekend de apotheken zorgen ervoor dat de mensen hun gifcocktail krijgen.

De microplasticvezels die loskomen van het vlies van het masker zijn bijzonder problematisch. De teams van Michael Braungart hebben de maskers laten onderzoeken en precies die vezels gevonden die het gevaarlijkst zijn volgens de definitie van de Duitse sociale ongevallenverzekering (DGUV). Op "Dust-Info" van de DGUV staat, lees hier:

"Vezelstof" is een in de lucht zwevend deeltje van anorganische of organische stoffen dat een langgerekte geometrie heeft. Vezels die een lengte hebben van > 5 µm, een diameter < 3 µm en een lengte-diameterverhouding van 3:1 overschrijden, spelen een bijzondere rol, omdat alleen zij de diepere luchtwegen kunnen binnendringen. Vezels met deze geometrie worden ook wel WHO-vezels genoemd."

Op de site van het ongevallenverzekeringsnet staan lange instructies van de beroepsverenigingen over de arbeidsveiligheid bij het omgaan met dergelijke vezels en links naar het Federaal Instituut voor Arbeidsveiligheid en Gezondheid, dat de verschillende TRGS, de technische regels voor het omgaan met gevaarlijke stoffen, opsomt. En het zijn juist deze gevaarlijke stoffen die ons worden voorgeschreven. Longschade is ook mogelijk zonder een virus.

Wat moet ik doen?

De chemicus en procesingenieur Michael Braungart raadt aan de FFP2 en chirurgische maskers een half uur in de oven te leggen en ze voor gebruik te verwarmen tot vijftig graden. Meer kan het plastic niet verdragen, maar deze temperatuur is voldoende om een groot deel van de cocktail van verontreinigende stoffen die erin zit te laten verdampen. Dan draag je het tenminste niet vlak onder je neus.

Ook mogen de maskers niet gedurende lange tijd worden gedragen. Tests hebben uitgewezen dat de afslijting van de microplasticvezels van het maskervlies na verloop van tijd aanzienlijk toeneemt. Ook de mechanische belasting bij het op- en afdoen van de maskers leidt tot meer vezelslijtage. Medisch of verplegend personeel dat de maskers alleen draagt wanneer het de operatiekamer of intensive care afdeling binnengaat, en de maskers weggooit wanneer het er weer uitkomt, wordt aan veel minder microvezels blootgesteld dan mensen die de maskers moeten dragen tijdens lange reizen of op het werk gedurende vele uren.

In ieder geval zijn de maskers niet geschikt voor meervoudig gebruik. Dit lijkt niet duidelijk te zijn voor de federale regering, die gepensioneerden slechts zes afgeprijsde maskers voor twee volle maanden verstrekt.

We kunnen natuurlijk ook een stoffen masker, dat niet meer in winkels en het openbaar vervoer mag, onder de voorgeschreven chemische cocktails leggen en hopen dat het als filter tegen microplastics werkt. Maar dan heb je twee maskers op je neus, en dat maakt het ademen er niet gemakkelijker op, zoals je wellicht vermoedt en uit zelfexperiment blijkt. Maar met een bijzonder dun stoffen masker zou het kunnen werken.

Oplossing!

"Het enige knowhowvoordeel dat wij Europeanen hebben, is milieu en gezondheid," zegt Michael Braungart: "En dat moeten we gebruiken!"

Daarom richtte de professor in mei samen met vrouwelijke studenten van de Leuphana Universiteit een non-profit BV op die de kennis over materiaalkringlopen en materialen die in de colleges wordt opgedaan en in vakdocumenten wordt uitgewerkt, wil vertalen naar praktische toepassingen. De start-up heet Holy Shit en is in eerste instantie een adviesbureau voor bedrijven die hun producten willen omzetten naar de "Cradle to Cradle"-standaard. Het Cradle to Cradle-principe organiseert materiaalstromen zodanig dat er geen afval en dus geen vervuilende stoffen ontstaan. Lees hier.

De start-up Holy Shit, die midden in de pandemie werd opgericht, heeft nu ook als eerste eigen product een volledig biologisch afbreekbaar gezichtsmasker zonder schadelijke stoffen ontwikkeld. In samenwerking met het Zwitserse bedrijf Climatex AG wordt dit Viva Mask nu geproduceerd en gedistribueerd door het Beierse bedrijf Viotrade GmbH. Het bestaat - nee, niet uit katoen, maar uit FSC-gecertificeerde cellulose. Want in tegenstelling tot katoen is cellulose geen voedingsbodem voor bacteriën, zelfs niet als het masker lange tijd wordt gedragen.

De jonge ontwikkelaars hebben lang gezocht naar een geschikt materiaal en hebben het masker vervolgens een dubbelgelaagde vorm gegeven, waarin nu nog een vlies kan worden aangebracht, dat voldoet aan de FFP2-norm. Dit is nog niet beschikbaar in een biologisch afbreekbare vorm, maar het kan voor het wassen van het masker worden verwijderd en opnieuw worden aangebracht om te dragen. Over wassen gesproken: daar moet het masker vijftig keer tegen kunnen. Daarna kun je het in de compost stoppen, of direct in de bloempot, zeggen de ontwikkelaars.

De fabrikanten werken er momenteel aan om de maskercombinatie van cellulose en FFP2-vlies gecertificeerd te krijgen. Zodra dit is bereikt, zal er een alternatief zijn voor de verontreinigende cocktails van microplastic maskers die ook de politie-inspectie kunnen doorstaan.

Intussen zou het een mooie taak zijn voor het Bondsministerie van Volksgezondheid om de door de federale en deelstaatregeringen voorgeschreven maskers te controleren op hun schadelijkheid voor de gezondheid. Misschien zouden Jens Spahn en Lothar Wieler willen weten wat ze in hun gezicht hebben. En welke schade de maskerverordening over een paar jaar aan ons gezondheidssysteem zal toebrengen.


Vind je het leuk? Deel het met je vrienden!

37

Wat is je reactie?

confused confused
2
confused
fail fail
3
fail
love love
5
love
lol lol
2
lol
omg omg
3
omg
win win
3
win